Gedrag observeren bij kinderen doe je zo

Kinderen hebben verschillende manieren om zich (verbaal en non-verbaal) te uiten en om iets duidelijk te maken. Sommigen kunnen hun gevoelens en gedachten al goed onder woorden brengen, maar veel kinderen vinden dit nog lastig. Ze reageren met boosheid of beginnen te huilen, ook dit is een manier van communiceren. Wij moeten als volwassenen deze signalen oppikken om erachter te komen wat ze ons willen vertellen. Door objectief en doelgericht het gedrag van kinderen te observeren krijg je antwoord op deze vraag. De mate waarin je de signalen van kinderen herkent en deze interpreteert wordt sensitiviteit genoemd. Hoe je hier uiteindelijk op reageert heeft te maken met responsiviteit.

Hoe kijk je naar een kind?
Achter elk gedrag zit een bepaalde intentie en als leerkracht moet je je steeds afvragen wat de beweegredenen zijn voor het vertoonde gedrag. Wil het kind contact? Of wil het kind aandacht krijgen voor zijn behoeftes? Of zit er een andere reden achter? Ga vooral met het kind in gesprek, want vaak kan een kind heel goed vertellen wat zijn bedoelingen zijn. Observeren is dus niet genoeg! Waarom dit zo belangrijk is wordt in onderstaand filmpje geïllustreerd.

Het is belangrijk om oog te hebben voor de non-verbale signalen, denk hierbij aan lichaamshouding, gezichtsuitdrukking en stemgebruik. Door bewust naar het kind te kijken en door nieuwsgierig te zijn naar het gedrag zie je veel meer. Vaak denk je wel dat je goed kijkt, maar uit verschillende onderzoeken blijkt dat je onbewust veel mist. Misschien ken je onderstaand filmpje al wel, zo niet dan moet je deze zeker eens bekijken! Ik heb deze tijdens de Master SEN gezien en het was voor mij echt een eye-opener.

Uit bovenstaand filmpjes blijkt dat je meestal alleen ziet wat je ook verwacht te zien. Maar hoe doe je dit dan, goed observeren? Er zijn ontzettend veel observatielijsten beschikbaar, die je kunt gebruiken bij het observeren van kinderen. Door juist op te schrijven wat je daadwerkelijk ziet in plaats van wat je denkt te zien kun je bepaald gedrag beter analyseren. Het is belangrijk om niet te snel een verklaring van het gedrag te geven. Door te snel conclusies te trekken kan er een eenzijdig beeld ontstaan en wordt er een tunnelvisie gecreëerd. Het is verstandig om met andere specialisten te overleggen of door een collega dezelfde observatielijst in te laten vullen.

Als eerste op de hoogte gehouden worden van nieuwe berichten? Volg me dan op Bloglovin.

Wat vind je van de filmpjes? Hoe kijk jij naar kinderen?

Auteur:

Linda Willemsen is het gezicht achter klasvanjuflinda.nl en zet zich in voor spelenderwijs ontdekken en leren. Ze werkt drie dagen per week in groep 3/4 op een basisschool in Veenendaal. Daarnaast houdt ze zich bezig met auteurswerk en heeft ze de Master SEN richting gedragsspecialist afgerond.

3 gedachtes over “Gedrag observeren bij kinderen doe je zo

  1. Justine zegt:

    Hoi Linda

    Ik ben bezig met een onderzoek naar het gedrag van basisschool leerlingen. Dit is voor mijn opleiding Pedagogiek. Super goed artikel, waarvoor mijn dank! Als ik op de link klik van observatielijsten ( want die heb ik hard nodig!) dan kom ik op de site van Malmberg?? Klopt dit?
    Graag je reactie, groeten Justine

  2. Myrthe van Stee zegt:

    Beste Linda,

    Wij zitten in het laatste jaar van het vmbo, en we moeten een profielwerkstuk maken. Wij hebben als onderzoeksvraag: Hoe wordt de de ontwikkeling van een basisschoolleerling gevolgd zijn/haar leerkracht?
    We willen aan u vragen of u ons misschien daar wat informatie over zou kunnen/willen geven.
    Daarbij zou u ons enorm helpen.
    Met vriendelijke groet,

    Ruth en Myrthe

    • Linda Willemsen zegt:

      Hoi meiden, leuk dat jullie daar onderzoek naar doen. Het is nogal een breed gebied; de ontwikkeling van kleuters wordt meestal op een andere manier gevolgd (observeren) dan bij leerlingen vanaf groep 3 (toetsen). Misschien een idee om eens navraag te doen op jullie oude basisschool? Succes!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *