Hoe herken je een ontwikkelingsvoorsprong bij jonge kinderen?

Hoe herken je een ontwikkelingsvoorsprong bij jonge kinderen?

Kinderen tot 6 jaar die opvallend voorlopen in hun ontwikkeling ten opzichte van leeftijdsgenoten hebben een ontwikkelingsvoorsprong. Dit kan bijvoorbeeld op taal- of motorisch gebied zijn. In deze blog vertel ik aan de hand van het boek Bijdehante baby’s en pittige kleuters hoe je een ontwikkelingsvoorsprong kan herkennen bij jonge kinderen.

Ontwikkelingsvoorsprong bij jonge kinderen
Op dit moment zijn er geen testen waarmee hoogbegaafdheid al op zo’n jonge leeftijd vastgesteld kan worden. Je mag het pas vaststellen als dit is aangetoond met een wetenschappelijk bewezen betrouwbaar testinstrument. Het IQ is dan hoger dan 130. Een kind jonger dan 6 jaar met een ontwikkelingsvoorsprong kan dus ook hoogbegaafd zijn. We weten het alleen nog niet zeker.

Kinderen die hoogbegaafd zijn stellen vaak hoge eisen aan zichzelf. Al op jonge leeftijd hebben ze ervaren dat ze niet zoveel moeite hoeven te doen om dingen voor elkaar te krijgen. Vaak worden ze hiervoor geprezen en krijgen hierdoor de boodschap dat het knap is om iets zonder veel te oefenen al te kunnen. Hierdoor leggen ze de lat hoog voor zichzelf en kunnen ze weigeren om nieuwe dingen te leren. Of ze doen het pas als ze zeker weten dat ze het ook kunnen. 

Kenmerken van een ontwikkelingsvoorsprong
Vaak wordt het Delphimodel gebruikt om een ontwikkelingsvoorsprong te herkennen. Een aantal kenmerken:

  • Het zijn slimme en snelle denkers: ze kunnen volwassenen erg verrassen. Ze bedenken dingen die jij niet zo snel zou bedenken, halen toeren uit en hebben graag het laatste woord.
  • Ze houden zich bezig met complexe zaken die eigenlijk niet passend zijn bij de leeftijd. Hoe is de aarde ontstaan? Waar komen stenen vandaan? Hoe blijven vogels in de lucht hangen? Door deze ingewikkelde vragen kunnen ze ook extreme angsten ontwikkelen.
  • Ze zijn erg autonoom; ze willen zelf beslissen en dingen bepalen. Hierdoor kan het kind verwend of lastig overkomen. Maar het kind heeft vaak zelf hele goede redenen om zich zo te gedragen.
  • Deze kinderen zijn erg nieuwsgierig, opmerkzaam en houden van dingen onderzoeken. Alles wordt uitgeprobeerd en ze hebben snel door hoe dingen werken. Ook stellen ze al veel eerder de bekende waarom-vraag.
  • Ze zijn gedreven, het moet en zou lukken. Hierdoor krijgen ze ook meer dingen voor elkaar.
  • Ze zijn al op jonge leeftijd sensitief en kunnen emotioneel reageren. Ze kunnen intens verdrietig zijn om iets kleins, maar wat voor het kind wel belangrijk is. Ook beleven ze alles door en door. Hierdoor kunnen ze aan het einde van de dag extra moe zijn en meer slaap nodig hebben.
  • Deze kinderen zitten boordevol ideeën en zijn creatief. Ze hebben zo hun eigen theorieën en hebben voldoende uitdaging nodig anders gaan ze zich vervelen.

Meer weten over een ontwikkelingsvoorsprong bij kleuters? Lees dan mijn blog over kleuters die net iets meer kunnen.

Hoe herken je een ontwikkelingsvoorsprong bij jonge kinderen?

Herkennen van een ontwikkelingsvoorsprong
Wanneer je veel met jonge kinderen werkt dan ontwikkel je vanzelf een extra zintuig voor kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong. Dit is zo’n bijzonder kind, denk je dan. Maar wat is er dan zo anders als bij een ander kind?

Een van de kenmerken is dat ze al vrij snel na de geboorte hun hoofdje op kunnen tillen. Ze kijken heel gericht en zijn zich bewust van hun omgeving. Een ander opvallend kenmerk, van kinderen die later hoogbegaafd bleken, is dat ze als baby een zeer indringende blik hadden. Het lijkt erop dat ze al veel sneller een onderscheid kunnen maken tussen verschillende gezichten.

Verder zie je al vroeg een totaal ander slaap-waakpatroon. Ze zijn veel meer wakker en doen alleen hazenslaapjes. Het kan ook juist andersom. Doordat ze veel meer prikkels verwerken hebben ze juist meer slaap nodig.

Andere kenmerken bij baby’s zijn dat ze al heel snel bewegingsliedjes zullen herkennen en de taalontwikkeling vlotter verloopt.

Verder lezen?
Wil je meer informatie over het herkennen van een ontwikkelingsvoorsprong bij jonge kinderen dan raad ik je onderstaand boek aan. Alle kenmerken worden uitgebreid besproken, maar er worden ook voorbeelden van signaleringslijsten gegeven en concrete tips en suggesties om kinderen met een voorsprong tegemoet te komen.

Hoe bied je een rijke speel/leeromgeving aan? Wat kan je doen om onderpresteren te voorkomen en hoe kan je het laten testen? Deze en nog veel meer vragen worden in het boek op een duidelijke en goed leesbare wijze beantwoord.

Kortom een compleet naslagwerk wanneer je meer informatie wilt over jonge kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong. Een musthave voor wie werkt op een kinderdagverblijf of peuterspeelzaal.

Nieuwsgierig geworden?

Klik hier voor meer informatie of om het boek te bestellen.

Bijdehante baby’s en pittige kleuters
Auteur: Lilian van der Poel-De Schipper
Uitgever: Leuker.nu
Prijs: €32,50

Hoe herken je een ontwikkelingsvoorsprong bij jonge kinderen?

BewarenBewaren

BewarenBewarenBewarenBewaren

BewarenBewarenBewarenBewarenBewarenBewaren

Auteur:

Linda Willemsen is het gezicht achter klasvanjuflinda.nl en zet zich in voor spelenderwijs ontdekken en leren. Ze werkt drie dagen per week in groep 3/4 op een basisschool in Veenendaal. Daarnaast houdt ze zich bezig met auteurswerk en heeft ze de Master SEN richting gedragsspecialist afgerond.

2 gedachten over “Hoe herken je een ontwikkelingsvoorsprong bij jonge kinderen?

  1. Sigrid schreef:

    Er staat een fout in de blog. Er zijn namelijk wel verschillende wetenschappelijk bewezen betrouwbare testinstrumenten waarmee hoogbegaafdheid al vroeger dan met 6 jaar aangetoond kan worden. Er is de WPPSI-III. Die is voor kinderen van 2,6 jaar t/m 7,11 jaar. Daarnaast is er de Rakit-2 die gebruikt mag worden vanaf 4 jaar t/m 12 jaar. En ook nog de non-verbale SON-R van 2,5 jaar t/m 7 jaar. Met deze testen kan met zekerheid al gezegd worden dat een kind hoogbegaafd is.

    • Linda Willemsen schreef:

      Is dat echt met zekerheid dan al vast te stellen? Het zijn intelligentietesten, maar zeker op jonge leeftijd kan dit nog erg veranderen. Intelligentie kan inderdaad worden vastgesteld, maar hoogbegaafdheid ook?

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *