Hoe kun je als leerkracht een getraumatiseerd kind steunen?

Veel kinderen krijgen ooit te maken met een ingrijpende gebeurtenis, zoals een ongeluk, overlijden van een familielid, brand of geweld. Bij recent onderzoek blijkt dat één op zeven kinderen uit groep 5 t/m 8 te maken krijgen met een schokkende gebeurtenis. Dit roept vrijwel altijd sterke reacties op. In veel gevallen is dit van tijdelijke aard, maar dit is lang niet altijd zo. Wanneer een kind er ernstige hinder van blijft ondervinden spreken we van een trauma. Hoe kun je als leerkracht ondersteuning bieden? Aan de hand van het boek ‘Trauma bij kinderen‘ wil ik deze vraag beantwoorden en je zo handvatten geven om met traumaklachten om te gaan.

Posttraumatische stressstoornis
In het boek worden verschillende trauma gerelateerde stoornissen, die zich kunnen voordoen beschreven. De meest bekende en voorkomende is de posttraumatische stressstoornis. Dit ontstaat wanneer het kind getuige is geweest van een (levens)bedreigende gebeurtenis. Het verschilt per kind en leeftijd hoe de traumaklachten zich uiten. Hieronder beschrijf ik enkele klachten. Uitgebreide informatie kun je in het boek nalezen.

Dissociatie
Wanneer er meer op ons afkomt dan we aankunnen, proberen we ons ervoor af te sluiten. Een speciale manier van verdoving is dissociatie. De indruk die het kind via de zintuigen bereikt wordt ontkoppeld. Dit kan optreden bij hele heftige pijn. “Als opa mij voor de zoveelste keer misbruikte, probeerde ik als meisje van tien te denken dat niet ik het was bij wie hij het deed.”

Onrustig slapen
Een kind met traumaklachten slaapt slecht. Het is erg waakzaam en hierdoor slaapt het slecht in en wordt het vroeg weer wakker. Daarnaast heeft het veel last van nachtmerries, waarin het de ingrijpende belevenis steeds opnieuw beleefd.

Spel
Het spel dat jonge kinderen na een ingrijpende gebeurtenis vertonen verschilt van gewoon spel. Het kind speelt met weinig plezier en fantasie. Het herhaalt juist steeds en speelt agressief. Ook in tekeningen kan dit opgemerkt worden.

Lichamelijke klachten
Het kind is erg waakzaam en dit kan zich uiten in snel schrikgedrag. Het moet ook vaker plassen en kan klagen over buik- en hoofdpijn. Het kind kan ook opeens weer in de broek gaan plassen of duimen.

Cognitieve klachten
In de klas zijn de gevolgen van een trauma vaak ook op te merken. Het kind kan zijn hoofd niet bij het werk houden en zich niet goed concentreren. Daarnaast kost het de eerste maanden meer moeite om nieuwe dingen te onthouden.

Schuldgevoel
Het kind heeft vaak een schuldgevoel na het meemaken van een ingrijpende gebeurtenis. Het denkt dat hij het had kunnen voorkomen. Al de goedbedoelde extra aandacht kan ook een ongemakkelijk gevoel geven.

4 tips om een getraumatiseerd kind te steunen Wat kun je als leerkracht doen om getraumatiseerd kind te helpen?

Structuur
Het is belangrijk dat kinderen structuur krijgen. Door het normale dagritme te volgen hebben de kinderen houvast en een gevoel van veiligheid. Wees ook eerlijk en geef antwoord op vragen. Ga het trauma niet uit de weg.

Verwerken
Het is belangrijk dat kinderen de ruimte krijgen om dingen te verwerken. Doe dit op een natuurlijk manier, zodat het niet in een uitzonderingspositie komt. Sommige kinderen willen niet praten maar vinden het fijner om hun gevoelens te uiten door te tekenen of muziek te maken. Je kunt het kind ook een boek geven rondom het thema.

Positieve ervaringen
Steun het kind met de klas. Maak een grote tekening en bevorder positieve ervaringen. Doe leuke activiteiten met de klas en laat zien dat lachen en spelen mag.

Houd het in de gaten
Blijf het kind volgen. Zijn er klachten? hoe gaat het met de schoolprestaties? Houd ook nauw contact met de ouders.

Trauma bij kinderen
Schrijver: Frits Boer & Ramon Lindauer
Uitgever: Lannoo
Prijs: €22,99

Klik hier om het boek te bestellen.

Trauma bij kinderen

 

 

Auteur:

Linda Willemsen is het gezicht achter klasvanjuflinda.nl en zet zich in voor spelenderwijs ontdekken en leren. Ze werkt drie dagen per week in groep 3/4 op een kleine basisschool in Veenendaal. Daarnaast houdt ze zich bezig met auteurswerk en volgt ze de opleiding Master SEN richting gedragsspecialist.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *