Help! Ik kan geen orde houden

Elke leerkracht heeft hier mee te maken, orde houden. Dit is iets waar veel studenten en beginnende leerkrachten tegenaan lopen en wat je vooral leert door veel te oefenen. Via de opleiding Master SEN maakte ik kennis met Peter Teitler. Hij heeft samen met Ans van Brussel het boek ‘Lessen in orde‘ geschreven en geeft trainingen over o.a. klasmanagement en beïnvloeding van het gedrag van leerlingen. In zijn boek stelt hij dat orde houden een complexe aangelegenheid is. Daarom heeft hij tien tips ontwikkeld, die door elke leerkracht gebruikt kunnen worden. Orde houden, hoe doe je dat?

In deze blog maak ik gebruik van affiliate links. Zie voor meer informatie mijn disclaimer

Tip 1: Wees niet jezelf, wees professioneel
Teitler geeft aan dat het verstandig is om (zeker als startende) leerkracht een professionele rol te spelen. Doordat je zelf invulling geeft aan de rol, bijvoorbeeld van een strenge juf of meester blijft het toch dicht bij je eigen persoonlijkheid. Ik herken dit wel in mezelf en ben vooral aan het begin van het schooljaar heel duidelijk en consequent. Waarschijnlijk zullen de kinderen in de klas mij ook wel typeren als ‘streng, maar rechtvaardig’. Ik laat duidelijk weten hoe ik het wil en wat ik van de kinderen verwacht. Andersom probeer ik de kinderen ook altijd duidelijk te maken wat zij van mij kunnen verwachten. Dit is ook wel nodig, want in een groep 2/3 heb je een goed klasmanagement met duidelijke regels nodig. Ik werk met een stoplichtsysteem en heb een hawai-ketting om als de kinderen geen vragen aan mij mogen stellen. Wat ik nu als professional probeer te leren is om met verstand en niet vanuit gevoel op gebeurtenissen te reageren. Stel een leerling gooit met lego, vanuit mijn gevoel reageer ik hier ‘boos’ op en vermaan hem om alles op te ruimen. De leerling merkt dat hij mij boos heeft gemaakt en krijgt alle aandacht. Ik kan ook vanuit mijn verstand reageren en hem rustig toespreken met de vraag waarom hij het speelgoed rondgooit. Hierdoor kunnen de andere kinderen gewoon doorspelen en worden niet afgeleid door mijn ‘uitbarsting’ en krijgt de desbetreffende leerling ook niet de aandacht van de groep. Een leerling gooit niet rond met spullen om jou te pesten, waarschijnlijk zit er een diepere oorzaak achter en die kan ik alleen door een rustige benadering proberen te ontdekken. Dit betekent dus dat ik de rol van professional op me zal moeten nemen.

Tip 2: Maak contact
Het is heel belangrijk om elke dag weer opnieuw contact te maken met je leerlingen. Sta bij binnenkomst bij de deur en begroet de leerlingen bij hun naam. Maak regelmatig een praatje met de leerlingen en zoek oogcontact. Ik merk dat dit ontzettend belangrijk is om echt een band met de kinderen te creëren. De kinderen vinden het heel fijn als ze weten dat ze bij jou terecht kunnen en dat je laat merken dat jij ze bijzonder vindt. Dit betekent voor mij dat ik onder schooltijd zo min mogelijk achter de computer zit. Ik loop rond tijdens het werken of geef extra instructie en tijdens het spelen in de hoeken probeer ik het spel te begeleiden. Hierdoor ben ik voor de kinderen beter benaderbaar en zullen ze eerder komen als ze mijn hulp nodig hebben.

Tip 3: Hanteer de eerste lessen vaste patronen
Volgens Teitler is het belangrijk om structuur aan te brengen. Je creëert hiermee voorspelbaarheid en rust, dit zijn voorwaarden om het contact met de leerlingen op te bouwen en om goed te kunnen leren. Je kunt dit doen door een planning te maken, procedures helder te stellen, overgangen in de les regelen en de dag af te sluiten. In elke groep is een dagplanning ontzettend belangrijk, want het geeft veel duidelijkheid aan de kinderen. Ik bespreek deze elke ochtend in de kring en kan de kinderen er dan ook gelijk op voorbereiden als de ochtend iets anders verloopt dan normaal. Daarnaast zit structuur ook in het opvolgen van de regels. Bij mij weten de kinderen wanneer ze zonder vragen naar het toilet mogen gaan of wat ze moeten doen als ze klaar zijn met hun werkje. Zou ik nog steeds dit soort vragen krijgen dan betekent het dat de structuur nog niet helder is en ik hier opnieuw aandacht aan moet geven.

Elke leerkracht heeft hier mee te maken, orde houden. Dit is iets waar veel studenten en beginnende leerkrachten tegenaan lopen. Ik geef je 5 concrete tips!

Tip 4: Keep them busy
Uit onderzoek blijkt dat leerkrachten die goed orde kunnen houden vooral preventief te werk gaan door leerlingen voortdurend aan het werk te houden. In het begin is het vooral belangrijk dat ze aan het werk zijn en niet wat voor werk ze doen. Met deze tip van Teitler ben ik het helemaal mee eens. Ik zorg ervoor dat elke minuut gevuld is en dat kan ook betekenen dat ik samen met de kinderen een leuk spelletje doe. Eigenlijk zeg ik nooit in een paar vrije minuten “Doe maar waar je zin in hebt.” Ik geef altijd duidelijke opdrachten waaruit ze mogen kiezen en laat ze niet lanterfanten.

Lees ook eens: 8 manieren om de lestijd effectief te gebruiken.

Tip 5: Eigen regels eerst
Schoolregels zijn natuurlijk belangrijk, maar als je niet zeker weet wat er in de regels staat dan zeg je “Zo wil ik het hebben”. Later kun je het eventueel opzoeken mochten leerlingen met je in discussie gaan. Teitler geeft een kader waaraan je het gedrag van leerlingen kunt toetsen: ‘Er wordt optimaal en ongestoord gewerkt’ en ‘We gaan veilig, vriendelijke en verantwoordelijk met elkaar en het materiaal om’. Houd een leerling zich hier niet aan, dan kun je een leerling corrigeren. Daarnaast vind ik het ook belangrijk om samen met de leerlingen afspraken te maken. Hoe willen zij het in de groep?

Benieuwd naar tip 6 tot en met 10? Deze tips met uitwerkingen vind je in het boek ‘Lessen op orde‘. Daarnaast vind je er heel veel informatie over onderwerpen als klassenmanagement, het gedrag in de groep, omgaan met een lastige groep, het gedrag van de leerkracht, individuele gedragsproblemen en over het gedrag van ouders. Al deze informatie wordt heel praktisch beschreven en is direct toepasbaar in de praktijk. Tijdens het lezen van dit boek had ik veel ‘aha-momentjes’ en kreeg ik beter inzicht hoe je gedrag van kinderen kunt beïnvloeden. Echt een aanrader dus!

Lessen op orde
Schrijver: Peter Teitler en Ans van Brussel
Uitgever: Coutinho
Prijs: €29,50

Bestel het boek ‘Lessen op orde‘.

Help! Ik kan geen orde houden

 

 

 

 

 

Een gedachte over “Help! Ik kan geen orde houden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *