Kleuters en 21e eeuwse vaardigheden

Kleuters en 21e eeuwse vaardigheden

Vorige maand schreef ik een blog over het gebruik van ICT-middelen bij de kleuters. In deze blog wil ik jullie meer vertellen over het koppelen van de 21e eeuwse vaardigheden aan het kleuteronderwijs. Op zoek naar leuke tips? Lees dan snel verder.

ICT-middelen en 21e-eeuwse vaardigheden
Het gaat er volgens Schoolyard om dat je als leerkracht in staat bent om, vanuit een duidelijke visie, het jonge kind te begeleiden bij zijn ontwikkeling op de domeinen van het model van de 21e-eeuwse vaardigheden:

  1. Creatief denken
  2. Probleem oplossen
  3. Computational thinking
  4. Informatievaardigheden
  5. ICT basisvaardigheden
  6. Media wijsheid
  7. Communiceren
  8. Samenwerken
  9. Sociale en culturele vaardigheden
  10. Zelfregulering
  11. Kritisch denken

In 2016 publiceerden Kennisnet en SLO het vernieuwde model, waarin digitale geletterdheid is uitgesplitst in vaardigheid 3 tot en met 6.

In de kleutergroep
We doen eigenlijk al veel aan bovengenoemde vaardigheden in een reguliere kleutergroep (Teunisse, 2017). Denk maar aan de huishoek of een zandbak waar wordt gecommuniceerd, creatief gedacht en samengewerkt. Bij een watertafel, werken met ontwikkelingsmateriaal en tijdens kringactiviteiten moeten leerlingen kritisch denken en communiceren, maar ook zichzelf reguleren om een goede samenwerking te krijgen. Ook het werken met computers, iPads, Bee-Bot of een digibord is te linken aan de digitale geletterdheid.

Bij de vaardigheid computational thinking gaat het om het procesmatig (her)formuleren van problemen op een zodanige manier dat het mogelijk wordt om met computertechnologie het probleem op te lossen. Computertechnologie gebruiken bij het zoeken naar oplossingen betekent inzicht krijgen in algoritmes (een reeks instructies om vanaf een beginpunt een bepaald doel te bereiken) en procedures (een verzameling activiteiten die in een bepaalde volgorde moet worden uitgevoerd). Een kleuter oefent deze vaardigheid bij het werken met programmeerprogramma’s als:

  • Bee-Bot, Ozobot en Blue bot. Dit zijn bewegende robots die geprogrammeerd kunnen worden.
  • De programmeerbare robot uit Gynzy. De digitale mat die je tijdens deze les gebruikt, kan je aanpassen aan meerdere thema’s.
  • Apps zoals Turtle logic, Kodable of Run Marco.

Kleuters en 21e eeuwse vaardigheden

Programmeren met kleuters
Programmeren is één van de vaardigheden die in de toekomst nog belangrijker gaat worden. Tijdens het programmeren ontwikkelt de kleuter ook andere 21e-eeuwse vaardigheden, zoals het creatief denken, probleem oplossen en samenwerken.

Het creatief denken kan bevordert worden door het gebruik van de app Hoopa City 2. Je kan de app bijvoorbeeld gebruiken in combinatie met de bouwhoek. De vaardigheid probleem oplossen stimuleer je met de app Toca Builders. Hierin worden kinderen uitgedaagd om o.a. bruggen en andere bouwwerken te maken.

Op verschillende sites (www.kleutersdigitaal.nl of www.meestersander.nl ) zijn bouwkaarten en  lesideeën te vinden die het werken met Toca Builders verder kunnen uitdiepen.

Overige vaardigheden
Bij ICT-(basis)vaardigheden gaat het om kennis en vaardigheden die nodig zijn om de werking van digitale technologie en netwerken te begrijpen en te bedienen. Een kleuter oefent deze vaardigheid wanneer hij een digitaal middel bedient. Denk bijvoorbeeld aan muisvaardigheden (of touchpad) en het verkennen van een toetsenbord.

Bij informatievaardigheden gaat het om het kunnen vinden en analyseren van informatie uit bronnen. Waar kunnen we informatie vinden:  via de iPad of de PC, een boek of een kijkplaat? Zo kun je samen met kleuters zoekopdrachten bedenken en kijken waar je uitkomt. De eerste zoekmachine die rekening houdt met het leesniveau van kinderen is www.jouwzoekmachine.nl. De zoekmachine toont relevante informatie voor de leeftijd van 6 tot 15 jaar. Dus een oudste kleuter kan hiermee aan de slag.

Omdat kinderen steeds jonger in aanraking komen met ICT, is tot slot mediawijsheid een aandachtsgebied op het gebied van opvoeding en onderwijs. Gebruik van nieuwe media brengt veel met zich mee. Je brengt kinderen in aanraking met een digitale wereld waarin zij hun weg nog moeten vinden. Daarom is mediawijsheid een eerste vereiste om de enorme kracht van ICT daadwerkelijk voor het onderwijs te benutten.

In een deel 3 van deze serie blogs wil ik jullie meer vertellen over het klassenmanagement en de differentiatie.

Meer informatie?

  1. Kennisnet (2012). ICT-bekwaamheid van leraren. Oktober 2012. Zoetermeer: Kennisnet.
  2. Het Jonge Kind in de 21e eeuw. Geraadpleegd via: http://www.schoolyard.nl/het-jonge-kind-in-de-21e-eeuw#meer-info
  3. Schouwenburg, F. (2017, september). ICT-bekwaamheid van de leraar: hoe pak je dat aan? Geraadpleegd via: https://www.kennisnet.nl/publicaties/ict-bekwaamheid-van-de-leraar-hoe-pak-je-dat-aan/
  4. Teunisse, M. (2017, februari). 21th Century skills bij kleuters, we doen al heel veel! Geraadpleegd via: https://www.digitaalspeciaal.nl/21th-century-skills-bij-de-kleuters-we-doen-al-heel-veel/

Kind op tablet stock foto van  Andrey_Kuzmin/Shutterstock.

BewarenBewaren

BewarenBewaren

Auteur:

Chantal Veenhof werkt fulltime als juf in groep 0/1/2 in Bunschoten-Spakenburg. Ze heeft de PABO gedaan op de Marnix Academie in Utrecht. Ze volgt op dit moment een opleiding tot jonge kind specialist. Ze werkt ontwikkelingsgericht enheeft een passie voor het spelend en betekenisvol leren.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *