De rol van de gedragsspecialist op school

De rol van de gedragsspecialist op school

Een jaar geleden heb ik na twee jaar studeren de master EN richting gedragsspecialist afgerond. Ik heb over mijn ervaringen een blog geschreven. Regelmatig krijg ik de vraag hoe de rol van een gedragsspecialist eruitziet. Wat kan je er in de praktijk mee op school en wat levert het op? In deze blog wil ik je er graag meer over vertellen.

De rol van gedragsspecialist in het algemeen
Volgens de LBgs (2015) is de functie van gedragsspecialist nog relatief nieuw en volop in ontwikkeling. Om de ontwikkelingen te stroomlijnen en om te komen tot kwaliteitsborging is in 2010 de Landelijke Beroepsgroep voor gedragsspecialisten (LBgs) opgericht. Zij zijn een platform dat ondersteunt bij het uitvoeren van de werkzaamheden en bij het actueel onderhouden van kennis.

Een gedragsspecialist is een leerkracht die zich geschoold heeft in het omgaan met leerlingen die extra onderwijs en ondersteuningsbehoeften heeft op sociaal en emotioneel gebied. De gedragsspecialist kan worden ingezet bij het voorkomen en tegengaan van en het omgaan met gedragsproblemen binnen en buiten de groep.

De school kan een gedragsspecialist op verschillende gebieden inzetten. De expertise kan in de eigen klas worden gebruikt, maar ook buiten de groep kan de gedragsspecialist taken vervullen. De gedragsspecialist kan werken als coach of begeleider van leerkrachten. Maar ook het team ondersteunen bij het ontwikkelen van een schoolvisie op sociaal-emotioneel gebied, de ondersteuningscultuur en het selecteren van een methode voor de sociaal-emotionele ontwikkeling. Daarnaast kan hij trainingen of workshops geven om opgedane kennis te delen.

De rol van de gedragsspecialist op schoolDe rol van de gedragsspecialist op school

De rol van gedragsspecialist binnen de school
Tijdens mijn opleiding heb ik verschillende gesprekken gevoerd met de directeur van de basisschool waar ik werk. Tijdens dit gesprek hebben we besproken hoe mijn rol als gedragsspecialist ingevuld kan worden.

Ik heb uiteindelijk een LB-functie gekregen en ben voor een paar uur in de week schaduw ib’er. Ik ondersteun de intern begeleider bij de verschillende taken die zij moet uitvoeren. Dit jaar heb ik o.a. leerkrachten gecoacht, gesprekken met ouders gevoerd, groeidocumenten opgesteld, analyses gemaakt en gesprekken met het samenwerkingsverband gevoerd.

Er zijn verschillende mogelijkheden die ik hieronder zal beschrijven.

Schakel tussen leerkracht en intern begeleider
Ten eerste kan de gedragsspecialist dienen als schakel tussen de leerkracht en intern begeleider. De gedragsspecialist staat in principe zelf voor de klas en kan daardoor eenvoudiger praktijk aan theorie koppelen en inschatten of een interventie haalbaar is. De gedragsspecialist heeft zich aangeleerd om met een helicopterview naar het probleem te kijken.

Niet alleen het gedrag van de leerling wordt onder de loep genomen, maar ook de interactie met de leerkracht en de invloed van de groep worden onderzocht. Gedragsproblemen zijn namelijk het gevolg van interacties tussen de leerling, de thuisomgeving en de school. Als er veranderingen binnen de omgeving van de leerling plaatsvinden, dan zal dit invloed op de leerling hebben.

Na de intervisiegesprekken tussen de gedragsspecialist en de leerkracht kan er al direct actie worden ondernomen. Hierdoor kunnen problemen al in een vroeg stadium worden aangepakt of zelfs worden voorkomen. Mochten de problemen niet kleiner worden dan kan de intern begeleider alsnog een traject met het samenwerkingsverband opstarten.

De rol van de gedragsspecialist op school

Zorgvergaderingen
Ten tweede kan de gedragsspecialist een actieve rol spelen bij zorgvergaderingen. Meestal zijn er meerdere keren per jaar een zorgvergadering waarbij leerlingen en andere onderwerpen rondom zorg worden besproken, maar waarbij ook nieuwe kennis en ervaringen worden gedeeld. De gedragsspecialist zou punten voor de agenda aan kunnen leveren en daarnaast zou zij intervisies kunnen leiden en informatie kunnen delen.

De gedragsspecialist zou ook een bijdrage kunnen leveren door bijvoorbeeld workshops rondom groepsgedrag, interactie met de leerkracht of sociale veiligheid te geven.

Sociaal-emotioneel leren
Ten slotte kan de gedragsspecialist het team begeleiden met betrekking tot sociaal-emotioneel leren. Dit is namelijk een belangrijke basis om tot leren te komen en om succesvol te zijn. Uit onderzoek blijkt dat een goede sociaal-emotionele ontwikkeling niet alleen tot betere resultaten leidt maar het ook sociaal gedrag verhoogt en stress en depressies vermindert.

Het Collaborative for Acaedemic stelt dat er vijf sleutels nodig zijn om tot succesvol sociaal-emotioneel leren te komen, namelijk self-awareness, self-management, social awarenes, relationshop skills en responsible decision making. De school is een belangrijke plaats waar dit ontwikkeld kan worden, maar dan moet de methode voor socaal-emotionele ontwikkeling wel geborgd blijven. Het is dan ook een taak van de gedragsspecialist om hier alert op te zijn en om collega’s op de hoogte te houden van de nieuwste ontwikkelingen.

Daarnaast kan zij aan de directie adviezen geven over het creëren van een positief schoolklimaat en kan zij het team bewust maken van de effectiviteit van preventie.

Kortom
De gedragsspecialist kan voor de basisschool van grote meerwaarde zijn. Zij heeft niet alleen expertise op het gebied van gedrag, maar kan ook coachen bij onderwerpen rondom leerkracht-leerling interactie en sociaal-emotioneel leren.

De gedragsspecialist kan als schakel dienen tussen leerkracht en intern begeleider waardoor problemen adequaat en sneller opgelost kunnen worden. De intern begeleider kan ingeschakeld worden wanneer de hulp van het samenwerkingsverband nodig is en kan zich hierdoor meer richten op algemene zaken rondom het beleid. De rol van de gedragsspecialist kan praktisch ingevuld worden als adviseur, trainer en coach.

Ik ben benieuwd. Heb jij de opleiding tot gedragsspecialist gevold? Wat zijn jouw taken binnen de school?

BewarenBewaren

BewarenBewaren

Auteur:

Linda Willemsen is het gezicht achter klasvanjuflinda.nl en zet zich in voor spelenderwijs ontdekken en leren. Ze werkt drie dagen per week in groep 3/4 op een basisschool in Veenendaal. Daarnaast houdt ze zich bezig met auteurswerk en heeft ze de Master SEN richting gedragsspecialist afgerond.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *