Waarom ontdekkend leren?

Afgelopen zomer ging (toen nog mijn vriend) verhuizen. Tijdens het inpakken van zijn spullen kwamen we een doos met schoolspullen tegen. Nieuwsgierig maakte ik de doos open en keek wat er in zat. Het eerste wat ik uit de doos pakte was een tafeldiploma. Ik bekeek het diploma en zag dat de beoordeling slechts ‘voldoende’ was. Mijn man heeft dyslexie en heeft daardoor moeite met het automatiseren van sommen. Hij kreeg wel extra uitleg van de leerkracht en werkbladen mee naar huis, maar dit hielp niet. Uiteindelijk kreeg hij een ‘voldoende’ voor zijn inzet. Ik schrok best wel van dit verhaal, want eigenlijk had zijn leerkracht hem gewoon opgegeven. Ik ken mijn man al zes jaar en weet dat hij een echte doener is. Hij vindt het niet leuk om uit een boek te leren of een handleiding te lezen. Hij leert door te kijken en door het zelf uit te proberen. Hij leert door onderzoekend en ontdekkend leren.

Leren door te doen
Tijdens mijn stages heb ik al gemerkt dat er veel kinderen zijn zoals mijn man. Kinderen die het geweldig vinden om zelf dingen uit te zoeken. Kinderen die echte doeners zijn en die best dingen willen leren, maar dan op een andere manier. Stel dat mijn man werd geholpen door een leerkracht die aansloot bij de behoefte van een doener. Zou het hem dan wel gelukt zijn om de tafels te automatiseren? Tijdens de kleuterklassen staan veel leerkrachten nog open voor de natuurlijke manier van leren, maar naarmate de kinderen ouder worden moeten ze meer luisteren en worden ze op die manier gedwongen om minder nieuwsgierig te zijn. Een aantal voorbeelden: “Loop eens door, niet aankomen, eet eens door, zit niet zo te knoeien, stop eens met dromen” en zo kan ik nog wel even doorgaan. De kinderen worden dus vaak afgeremd in hun natuurlijke nieuwsgierigheid, terwijl wij ze juist zouden moeten stimuleren!

Ook leuk! Hoe laat je kinderen ontdekkend leren?

Het ontdekkend leren
Alleen tijdens de lessen techniek en natuur is er af en toe nog ruimte voor ontdekkend leren, maar in veel gevallen bepaald de leerkracht de inhoud van de les en wordt het dus snel weer overdragend leren. Het ontdekkend leren staat tegenover overdragend leren. Tijdens het ontdekkend leren dragen zowel de leerkracht als de kinderen bij aan de inhoud van het onderwijs. Het verschil tussen actief (ontdekkend) en passief (overdragend) leren schuilt in de wijze waarop nieuwe informatie wordt aangeboden. Bij passief leren wordt de informatie in kant en klare vorm aangeboden. De leerling moet deze informatie zelf in het langetermijngeheugen opslaan en later reproduceren Het ontdekkend leren biedt de leerkracht de mogelijkheid om leersituaties goed voor te bereiden, terwijl er ook ruimte is om flexibel met reacties van de kinderen om te gaan. Dee kinderen worden gezien als personen die kunnen bijdragen aan diverse activiteiten. Tijdens die deelname kunnen zij zo gestuurd worden door medeleerlingen en de leerkracht dat zij boven hun eigen mogelijkheden uitstijgen. Er is een beslissende rol weggelegd voor de leerkracht. Hij ontwerpt samen met de leerlingen betekenisvolle activiteiten, bijvoorbeeld door het inrichten van een tentoonstelling. Voor de leerkracht is het dus heel belangrijk om goed te luisteren naar de kinderen om zo te ontdekken waar de interesses en kwaliteiten van de kinderen liggen.

Betrokkenheid
Het is bewezen dat de betrokkenheid van kinderen groter wordt als ze mede verantwoordelijk zijn voor het verloop van het leerproces en als ze zelf dingen mogen doen. Alleen kijken of luisteren is niet effectief als het om onthouden gaat. Wil je dat kinderen dingen leren dan moet je ze actief bezig laten zijn. Edgar Dale heeft een piramide ontwikkeld en hier hebben diverse wetenschappers percentages bij neergezet.
Zij zeggen dat kinderen 10% leren van lezen, 20% van horen, 30% van zien, 50% van wat ze horen en zien, 70% van praten en 90% van wat ze zeggen en doen.

Een gedachte over “Waarom ontdekkend leren?

  1. Jeroen Wouter van der Vlist zegt:

    Hallo juf Linda,
    Met veel interesse heb ik je blog gelezen en hoop binnenkort het vervolg te lezen. Mooi dat je uit eigen ervaring (je vriend zijn cijfers) schrijft en gemotiveerd raakt. De piramide is mij bekend, echter hoe doe je dit alles in de praktijk, ik wil best zo werken, maar hoe doe je dat bij een ‘gewone’ aardrijkskundeles ? Of een geschiedenisles, hoe zet je de kinderen optimaal in zodat ze alles te weten komen wat ze geacht worden te kennen.
    Ik sta open voor tips en hints en kijk dus nogmaals uit naar je vervolg hierop.
    Tot nu toe; mijn complimenten ! Hopelijk lezen veel mensen uit het onderwijs jouw BLOG.
    Met vr. groet
    @MeesterJW
    Jeroen Wouter

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *