Tips voor effectiever spellingonderwijs

Kinderen leren lezen zonder methode – deel 3

Eindelijk is het zover! De kinderen van groep 2, gaan naar groep 3. Bij jou gaan ze leren lezen en schrijven. Tenminste … de meesten. Maar van je collega weet je dat er een paar kinderen zijn die al kunnen lezen. Wat ga je hen aanbieden? Wat heeft jullie methode voor hen? En is dat echt voldoende en op hun niveau?

Lees ook:
Kinderen leren lezen zonder methode deel 1
Kinderen leren lezen zonder methode deel 2

Ontwikkeling
Kinderen die al kunnen lezen zijn verder in hun ontwikkeling op het gebied van lezen. Dat betekent dat zij een ander aanbod nodig hebben. Hiervoor moet je wel eerst weten hoe goed deze kinderen kunnen lezen. Daarom laten wij deze kinderen alle klanken en een tekst lezen. Je kunt hiervoor bestaande toetsmaterialen gebruiken van bijvoorbeeld CITO  of Boom. Wanneer je het dyslexieprotocol volgt, weet je van alle kinderen uit groep 2 al welke klanken ze kennen.

Niveau
Met die gegevens en de observaties van je collega kan je de groep gaan indelen. Er is een basisgroep met kinderen die wel een aantal klanken kennen, maar echt nog moeten leren lezen. Binnen deze basisgroep zijn er misschien ook kinderen die moeite hebben om te leren lezen. Daarnaast kan je een verrijkingsgroep hebben met kinderen die (bijna) alle klanken kennen en een Start leesniveau hebben. Of een verrijkingsgroep met kinderen die (bijna) alle klanken kennen en een M3, E3 of hoger leesniveau hebben. Dit zal elk schooljaar weer anders zijn. Je aanbod wisselt dus ook per jaar.

Aanbod
Kinderen die al kunnen lezen zijn verder in hun ontwikkeling op het gebied van lezen. Dus hebben ze lesstof nodig die je anders pas in januari of juni zou aanbieden. Of misschien wel lesstof uit groep 4 of groep 5. Wil je deze kinderen een passend aanbod geven dan zul je moeten weten wat kinderen in groep 3, 4 en eventueel 5, leren op het gebied van Technisch Lezen, maar ook van Spelling.

Het Expertisecentrum Nederlands heeft een leerlijn Technisch Lezen opgesteld. Die vind je hier. Wanneer je een leesmethode gebruikt staat daar ook in wat de kinderen volgens hen zouden moeten leren. Alles bij elkaar genoeg informatie om te weten wat de kinderen gaan leren.

Aan de slag
Nu je weet op welk niveau deze kinderen al kunnen lezen, ga je het aanbod vaststellen. Het is handig om dit in een groepsplan op te schrijven. Zoals dat bijvoorbeeld in Klasseplan kan.

In onze groep 3 starten we het schooljaar met een verrijkingsgroep die al kan lezen op Startniveau. En er is zelfs een kind wat al leest op E3 niveau! Deze kinderen krijgen geen klanken aangeboden, ze kunnen immers al lezen. Zij krijgen verschillende woordtypen aangeboden, denk aan de ng/nk, de aai/ooi/oei en verkleinwoorden. Dat doen we ook met een woord wat past bij het thema, lees daarover mijn blog Leren lezen zonder methode – deel 1.

Wij kiezen er voor om elke week een woordtype aan te bieden en daarmee te oefenen. Aan het einde van de week maken de kinderen een dictee, waardoor we kunnen zien wie het aangeboden woordtype beheerst en wie niet. Daarnaast lezen en bespreken we  een weektekst met de kinderen. Een tekst passend bij het thema, op het leesniveau van de kinderen. De kinderen hebben hierdoor elke week twee instructie momenten en twee à drie oefenmomenten.

Wil je meer weten over thematisch werken en spelenderwijs leren? Bekijk dan mijn E-book ‘Spelenderwijs leren in groep 3‘.

Oefenen
De kinderen in onze klas moeten drie verschillende oefeningen doen tijdens het oefenmoment:

  • Oefen het woordtype op de computer. Er zijn veel programma’s waar spellingcategorieën geoefend kunnen worden. Kijk maar eens naar jullie eigen programma.
  • Lees de weektekst. Aan het einde van de week gaan de kinderen de tekst namelijk presenteren aan de rest van de klas.
  • Schrijf de woorden. Daarvoor gebruiken we één van de verwerkingsvormen uit het boek Spel bewust! Zoals flitsdictee, zinnen maken, raad het woord, enzovoort. Of een verwerkingsvorm zoals ik die beschreef in mijn blog Leren lezen zonder methode – deel 2.

Zelf op ontdekkingsreis
Nu je zoveel hebt ontdekt over het leren lezen zonder methode ben ik benieuwd hoe jullie ontdekkingsreis tot nu toe is verlopen. Ik hoor het graag!

Welke dingen heb je al kunnen gebruiken in jouw klas?
Met welke dingen zou je aan de slag willen gaan?
Wat zou je nog meer willen ontdekken en/of weten?

Auteur:

Marianne van de Wal is gastblogger op klasvanjuflinda.nl Ze werkt al ruim 10 jaar als leerkracht in de onderbouwgroepen. Ze ontwerpt en ontwikkelt haar eigen lessen en materialen. Voor haar staat spelen in hoeken, lezen in boeken, ervaringen delen en verhalen op schrijven, centraal. Marianne geeft 3 dagen per week les in groep 2/3 op een kleine, zelfstandige en gezellige basisschool in Best. Ze is getrouwd en moeder van 4 jonge kinderen van 0-6 jaar.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *