Hoe begeleid je een kind dat zwak is in spelling?

Tegenwoordig wordt heel snel het label ‘dyslexie‘ op een kind geplakt, terwijl 4% van de leerlingen (gemiddeld 1 per klas) het daadwerkelijk hebben. Ook ouders komen hier al snel mee bij de leerkracht als het even niet goed gaat. Net zoals kinderen moeite hebben met rekenen zijn er ook kinderen, die moeite hebben met spelling. Ze hebben net als bij het vak rekenen verlengde instructie nodig. Niet buiten de groep door een RT’er, maar juist binnen de groep van de eigen leerkracht. Maar hoe kun je dit nu het beste doen?

Wanneer is een kind zwak in spelling?
Zwakke spellers hebben vaak moeite met de klank-letterkoppeling. Ze schrijven letterlijk op wat ze horen. Daarnaast willen ze vaak alle aangeboden woorden onthouden en dit is een te zware taak voor het geheugen. Door het onthouden van een woord in plaats van een regel kunnen ze soortgelijke woorden niet goed schrijven.

Spellingproblemen komen vaak tot uiting in spontane schrijfopdrachten. Regels of bepaalde weetwoorden zijn niet goed genoeg geautomatiseerd. Kennen ze een regel wel, dan weten ze vaak niet hoe ze het moeten toepassen. Ze hebben dus weinig inzicht in het spellingsysteem.

Ook leuk! Tips rondom dyslexie en leesproblemen.

Instructiemomenten
Kinderen met spellingproblemen hebben veel instructie- en begeleidingsmomenten nodig. Het is heel erg belangrijk dat de leerkracht dit op een adequate manier doet. Hierbij is een goede instructie en klassenmanagement heel belangrijk. Kijk ook kritisch naar de methode. Wordt er wel voldoende tijd aan spelling besteed?

De 25% zwakste spellers (D en E-scores) hebben verlengde instructie en begeleide inoefening bovenop de basisinstructie nodig. De 10% zwakste spellers (E-scores) hebben daarnaast ook intensieve (individuele) begeleiding nodig. Je redt het in de klas dus echt niet met alleen een basisinstructie! De verlengde instructie moet uit kleine stapjes bestaan en de leerling moet precies weten hoe hij het moet aanpakken.

Hoe begeleid je een kind dat zwak is in spelling?

De vorm
Zorg ervoor dat je elke dag bezig bent met spelling. Neem bijvoorbeeld elke dag een 5-woordendictee af. Kies dan woorden uit de spellingcategorieën die ze al geleerd hebben. Bespreek bij elk woord de regel, die erbij hoort. Hierdoor automatiseren ze de spellingregels.

Gebruik geen werkbladen uit andere methoden. Hierin worden vaak andere termen gebruiken. Bovendien zijn het ook vaak onzinlesjes waarbij ze bijvoorbeeld woorden met elkaar moeten verbinden of overschrijven. Hierbij ontwikkelen ze geen spellingbewustzijn. Ik heb er hier eerder over geschreven.

Feedback
Feedback is ontzettend belangrijk. Geef dit het liefst gelijk, zodat woorden niet verkeerd aangeleerd worden. Daarnaast zijn spellingzwakke kinderen vaak erg onzeker en vinden ze het fijn om snel te horen of ze de regel goed hebben toegepast. Het blijkt erg zinvol te zijn wanneer kinderen hun eigen werk nakijken.

Eigen inzicht
Laat de kinderen zelf een toets bedenken waarbij zij goed moeten nadenken over wat de categorie moeilijk maakt. Laat ze ook afleiders bedenken, zodat andere kinderen op het verkeerde been gebracht kunnen worden. Maak zo’n dictee eerst samen met een groepje en laat ze het daarna zelfstandig maken. De kinderen kunnen elkaar dan in tweetallen dicteren. Kinderen vinden dit ontzettend leuk en zijn hiervoor echt gemotiveerd. Door goed te observeren weet je ook gelijk waar nog winst te behalen valt.

Opzoekboekje
Laat kinderen een fotomapje meenemen waarin ze kaartjes met spellingregels of lastige woorden kunnen opschrijven. Wanneer kinderen een regel hebben geautomatiseerd kun je de kaart eruit halen. Kinderen kunnen dit opzoekboekje gebruiken tijdens de taal- en spellinglessen, maar ook bij schrijfopdrachten.

Auteur:

Linda Willemsen is het gezicht achter klasvanjuflinda.nl en zet zich in voor spelenderwijs ontdekken en leren. Ze werkt drie dagen per week in groep 3/4 op een kleine basisschool in Veenendaal. Daarnaast houdt ze zich bezig met auteurswerk en volgt ze de opleiding Master SEN richting gedragsspecialist.

Een gedachte over “Hoe begeleid je een kind dat zwak is in spelling?

  1. corrie haven zegt:

    Bied bij de spellingcategorie een geheugensteuntje aan zodat die regel beter beklijft. Vaak is een afbeelding daarbij ondersteunend.
    Hanteer door de hele school dezelfde spellingregels met de eventueel daarbij horende geheugensteuntjes.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *