5 manieren om nieuwe woorden aan te bieden

Aan het einde van groep 2 moeten de kinderen minimaal 2000 woorden kennen. Dit is best veel voor allochtone kinderen! Bij mij op school heb ik veel met NT2 kinderen te maken en daarom zijn we actief bezig met het aanleren van nieuwe woorden. Het is belangrijk dat de kinderen uiteindelijk de basiswoorden kennen, want anders kost het veel moeite om te leren lezen in groep 3.

Hoe leer je de woorden aan?
Wij werken op school in de kleutergroepen met thema’s. Elke thema duurt gemiddeld 4 weken. Door te werken met thema’s bied je onbewust al veel nieuwe woorden aan. Wij willen hier echt de controle over hebben en bepalen daarom aan het begin van elk thema welke woorden er minimaal aan bod moeten komen. Meer informatie over hoe je de nieuwe woorden aanleert? Klik dan hier. 

Woordenlijst
De methode Piramide is heel erg taalgericht. Achterin staat een lijst met nieuwe woorden. Deze lijsten nemen we over en passen we zo nodig aan. De woorden worden verdeeld onder groep 1 en 2. Daarnaast bevat de lijst basiswoorden en uitbreidingswoorden. Alle woorden worden in de lessen aangeboden, maar uiteindelijk worden de kinderen op basiswoorden of basis- en uitbreidingswoorden gecontroleerd. Kinderen, die al een grote woordenschat hebben moeten ook de uitbreidingswoorden kennen, want vaak kennen ze de basiswoorden al.

In de praktijk
Het aanbieden van de woorden gebeurt op verschillende manieren.

5 manieren om nieuwe woorden aan te bieden

Woordkaarten
ik maak van elk woord een woordkaart. Op zo’n kaart komt een foto en het woord te staan. Hierbij let ik erg op duidelijke en herkenbare foto’s. Voor de woorden gebruik ik een speciaal lettertype, zodat de kinderen de letters ook herkennen. Het lettertype kun je hier downloaden.
De woordkaarten kun je gebruiken voor allerlei spelletjes.

  • Leg een aantal kaarten neer en noem een woord of omschrijving. Het kind zoekt dan het plaatje op.
  • Je kunt ook een kaart weghalen en het kind laten raden welke mist.
  • Laat een kind een omschrijving van een kaart geven. De klas moet het woord raden.
  • Laat de klas een omschrijving van een woord geven. Het kind moet het woord raden.
  • Leg een stapel met woordkaarten op de kop neer. Om de beurt geeft de leerkracht een omschrijving aan een groepje kinderen. Als het woord geraden is mag het de kaart houden. Wie de meeste kaarten heeft, die wint.

De kaarten hang ik op in de taalhoek, zodat de kinderen de woorden kunnen stempelen. Hierbij is het ook belangrijk dat je een goed lettertype gebruikt.
Uiteindelijk gebruik ik de woorden ook tijdens de controle. Ik laat kinderen dan het woord bij de kaart noemen.

Prentenboeken
Binnen een thema kun je de woorden clusteren. Bij het thema eten en drinken kun je denken aan: ‘supermarkt’, ‘in de keuken’, ‘groente en fruit’ en ‘koken en bakken’. Elke week leer je een nieuw cluster aan woorden aan. Dit kun je doen door aan het begin van de week een prentenboek voor te lezen waar de woorden in terug komen. Moeilijke woorden, die niet bij het thema horen hoef je niet uit te leggen. Zorg voor concreet materiaal bij het voorlezen en wees interactief. Je doel is om kennis te laten maken met nieuwe woorden, niet dat kinderen de verhaallijn na kunnen vertellen.

Praatplaten
Bij het aanbieden van woorden kun je ook praatplaten gebruiken. Op praatplaten is vaak ontzettend veel te zien en hierdoor kun je veel nieuwe woorden aanbieden. Hierbij kun je het beste in kleine groepjes werken, want anders kan de helft van de kinderen de praatplaat niet goed zien. Wij hebben grote praatplaten van Piramide, maar de boeken van Bas zijn ook erg geschikt om te gebruiken. Als je beschikt over een digibord, dan kun je ook veel praatplaten van internet halen.

Informatieve boeken
Wij gebruiken op school de informatieve boeken van Kijkdoos. Dit zijn boeken voor kinderen van groep 1-3 en heel geschikt om de woordenschat te vergroten. In de bibliotheek vind je vaak ook geschikte informatieboeken. De boeken van Wille Wete zijn ook erg leuk!

Liedjes en gedichtjes
Nieuwe woorden kun je ook heel goed aanbieden door een liedje of gedichtje aan te leren. Zingen is een hele effectieve manier van leren!

Op zoek naar meer informatie en leuke consolideerspelletjes? Lees dan mijn review over het boek Op woordenjacht’.

Auteur:

Linda Willemsen is het gezicht achter klasvanjuflinda.nl en zet zich in voor spelenderwijs ontdekken en leren. Ze werkt drie dagen per week in groep 3/4 op een kleine basisschool in Veenendaal. Daarnaast houdt ze zich bezig met auteurswerk en volgt ze de opleiding Master SEN richting gedragsspecialist.

2 gedachtes over “5 manieren om nieuwe woorden aan te bieden

  1. Michel zegt:

    Beste Linda,
    Ik, pabostudent ga volgende week woordjes aanleren. Ik heb wat ideeën opgedaan voor leuke spelen.

    Succes met je website en bedankt voor je ideeën.

    Groetjes,

    Michel

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *