Binnen een thema werken we vaak met teksten, maar meestal zijn dat teksten van één soort. Een paar woordkaartjes, misschien één leestekst. Dat is een begin, maar het blijft beperkt. Terwijl juist de variatie in tekstsoorten een thema rijk en leerzaam kan maken.

Een thema vraagt om verschillende teksten

In de echte wereld lezen we niet één soort tekst. We lezen om te weten, om iets te doen, om te begrijpen of om te genieten. Dat geldt ook voor kinderen.

Binnen een leerzaam thema is het waardevol om verschillende soorten teksten aan te bieden die samen gebruikt kunnen worden. Denk aan een gedicht om het thema te openen, een informatieve tekst om kennis op te doen, een nieuwsbericht om het actueel te maken en doeteksten die nodig zijn in de hoeken.

Deze teksten staan niet los van elkaar, maar vullen elkaar aan.

Wat die verschillende tekstsoorten doen

Een gedicht of kort vers zet de toon. Het roept sfeer op, laat kinderen luisteren naar taal en nodigt uit tot gesprek.

Een informatieve tekst geeft inhoud. Kinderen lezen om iets te weten te komen en gebruiken die informatie later in hun spel of opdrachten.

Een nieuwsbericht maakt het thema concreet en herkenbaar. Het sluit aan bij de belevingswereld en nodigt uit tot praten, vragen stellen en naspelen.

Doeteksten zijn nodig om te kunnen handelen. Ze leggen uit hoe iets werkt, wat je moet doen of welke stappen je volgt.

Samen vormen deze teksten een geheel. Kinderen lezen niet steeds hetzelfde soort tekst, maar leren dat lezen verschillende functies heeft.

Zo ontstaat een tekstlijn

Wanneer je deze tekstsoorten bewust binnen één thema inzet, ontstaat er vanzelf een tekstlijn. Niet omdat de teksten steeds moeilijker worden, maar omdat ze elkaar inhoudelijk versterken.

Kinderen herkennen woorden en begrippen uit het gedicht in de informatieve tekst. Ze gebruiken informatie uit het nieuwsbericht in hun spel. De doeteksten helpen hen om zelfstandig verder te gaan. Lezen krijgt zo samenhang en betekenis.

Wat dit vraagt van jou

Dit klinkt misschien als veel, maar dat hoeft het niet te zijn. Het gaat niet om meer teksten, maar om bewust gekozen teksten. Teksten die iets toevoegen en een duidelijke functie hebben binnen het thema.

Wat ik vaak zie, is dat leerkrachten dit wel willen, maar vastlopen op tijd en aanbod. Welke teksten kies je? En hoe zorg je dat ze samenhangen?

In mijn abonnement met leesteksten zijn verschillende tekstsoorten per thema bewust gecombineerd. Gedichten, informatieve teksten en doeteksten zijn zo samengesteld dat ze samen een tekstlijn vormen en elkaar versterken in spel en leren.

Wat dit oplevert in de klas

Door met verschillende tekstsoorten te werken, zie je dat kinderen teksten vaker oppakken en op verschillende manieren gebruiken. Het lezen wordt vanzelfsprekend onderdeel van het spel. Jij hoeft minder uit te leggen, omdat de teksten het werk doen.

Het thema voelt rijker, maar tegelijk rustiger, omdat alles ergens op voortbouwt.