Spelenderwijs over kunst praten

Hoe breng je kunst in het leven van een kleuter? Dit hoeft helemaal niet zo heel ingewikkeld te zijn. Valentina van @boekavonturen bedacht een leuke activiteit aan de hand van het boek “De omgekeerde wereld” van ATAK. Samen met haar zoontje Martin creëerde ze een omgekeerde wereld.

Lees je mee?

Belang van kunst

Ze zeggen dat het een positieve invloed heeft op de ontwikkeling van een kind als het in aanraking komt met kunst. Kunst bewonderen of maken doet een beroep op de creativiteit van een kind en dat kan je op een andere manier moeilijk bereiken.

“Het gaat bij kunst om een unieke combinatie van rust, ideeën, sociaal of alleen bezig zijn.” zegt professor Erik Scherder, hoogleraar Klinische neuropsychologie aan de Vrije Universiteit. “Ergens in opgaan, in combinatie met je emotioneel voelen. Met niet alleen blij of verdrietig zijn, maar juist ook met die andere emoties. De trots die je voelt als je iets hebt gemaakt. Het feit dat je ervoor wordt beloond, dat je waardering krijgt van anderen.”

Ook gewoon naar kunst kijken stimuleert de verbeeldingskracht van jonge kinderen. Als iemand naar kunst kijkt, ontstaat er een activiteit in de hersenstam, wat voor een jonge kind meer stimuli betekent. En meer stimuli betekent een betere ontwikkeling in het denken, spreken, rekenen enz.

Kortom, kunst is belangrijk. Over kunst praten en samen kunst bewonderen heeft een positieve invloed op de ontwikkeling van de hersenen. En daar mag je al vroeg mee beginnen.

Kinderboeken over kunst

Maar hoe doe je dat eigenlijk? Hoe breng je kunst in het leven van een kleuter? Moet je ze perse regelmatig naar het Rijksmuseum meeslepen? Of samen aandachtig naar reproducties van Rembrandt en Van Gogh kijken?

Natuurlijk niet. Een goed boek is al voldoende (goede boeken zijn in het algemeen de juiste oplossing voor heel veel problemen). En zijn al redelijk veel kinderboeken over kunst, maar kinderboeken met kunst erin verwerkt zijn er nog maar weinig. En vooral die door een beroemde kunstenaar zijn ‘geschreven’ (of beter gezegd ‘geschilderd’).

Een goed voorbeeld van zo’n boek is “De omgekeerde wereld” van ATAK. Dit boek bestaat uit kunstwerken van Hans-Georg Baber, een modern Duitse kunstenaar, meer bekend als ATAK. Kijk maar eens naar deze bijzondere, kleurrijke en speelse illustraties!

Dit boek bevat vrijwel geen tekst. Alleen een gedicht op de eerste pagina, als een soort inleiding op de surrealistische wereld, waar dieren op mensen jagen, vuur wordt gebruikt om water te doven en dino’s in het museum een menselijke skelet mogen bewonderen. Vreemd en absurd en daardoor voor kinderen niet snel onvergetelijk.

Echte kunst maken

Martin vond het boek hilarisch. En hij vond het extra geweldig dat “meneer auteur” zulke grappige fouten maakte in zijn boek. “Weet hij niet dat auto’s niet door de lucht kunnen vliegen?”, giechelde hij. “Volgende keer moet hij het maar aan mij komen vragen hoor!”

Natuurlijk moest ik uitleggen dat het geen echte fouten zijn en dat het juist de bedoeling van ATAK is. Kunst is bedoeld om reacties bij mensen uit te lokken: ze aan het lachen maken of juist serieus over bepaalde dingen te laten nadenken. Goede kunst heeft die macht over mensen.

Martin beweerde dat hij het natuurlijk ook kan, echte kunst maken. Hij wilde ook iets grappigs, raars en absurd maken, net als ATAK in zijn boek. We gaan aan de slag.

Ik wist vrijwel meteen voor welke techniek we moesten kiezen: fotocollage. Deze techniek eist niet veel vaardigheden (alleen maar knippen en plakken), maar tegelijkertijd stimuleert het kinderen om hun fantasie en creativiteit te gebruiken (verschillende foto’s in één afbeelding verwerken).

En de opdracht zelf (“iets absurds, iets geks maken”) helpt kinderen hun eventuele fouten niet te serieus nemen, want in de wereld waar niks klopt, mag alles.

Eigen Omgekeerde wereld creëren

Ik pak een groot vel papier, leg het op de vloer en maak het goed vast, zodat het niet gaat bewegen. Daarna leg ik Martin uit, dat dit onze Omgekeerde wereld wordt en we mogen zelf bedenken wie hier gaat wonen en wat er allemaal gaat gebeuren (er gebeuren natuurlijk alleen maar gekke en grappige dingen).

Ik leg heel veel magazines, tijdschriften en reclamefolders neer, verschillende soorten scharen (gewone en figuurscharen), plakband (gewone en gekleurde), allerlei stickers en plakstift.

Ik werk mee, maar aan de andere kant van het vel. Zo kan ik een soort voorbeeld of houvast bieden, maar tegelijkertijd niet zijn creatieve proces verstoren. Af en toe stoppen we om even te overleggen wat we er nog aan kunnen toevoegen of om nieuwe omgekeerde combinaties te bedenken.

We hebben bijna anderhalf uur geconcentreerd gewerkt, wat voor een vijf-jarige jongen zeker geen slecht resultaat is. Ik zag hem helemaal opgaan in wat hij deed.

Hij was geprikkeld door het boek van ATAK, hij was geïnteresseerd en hij voelde de drang om zelf iets te creëren. En hij genoot daar ontzettend veel van: hij zat te giechelen en steeds nieuwe dingen te bedenken.

Er kwam maar geen eind aan! Kortom, hij was geïnspireerd. En dat is de power van goede kunst – het kan mensen inspireren! Zelfs die eigenwijze vijf-jarige jongetjes!

Klik hier voor meer informatie of om het boek te bestellen.

De omgekeerde wereld
Schrijver: Atak
Illustraties: Atak
Uitgeverij: Boycott
Prijs: €16,95


Over Valentina Jacobs

Valentina Jacobs heeft Maatschappelijk werk en dienstverlening gestudeerd en vervolgens master Social Work behaald. Tijdens haar opleiding heeft ze onder andere ook in het speciaal onderwijs gewerkt en zo haar passie voor het werken met jonge kinderen ontdekt. Sinds 2012 woont ze in Nederland. Tegenwoordig blijft ze thuis bij haar 4-jarige zoontje en blogt over kinderboeken en "book-based playing".

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *