Technisch lezen zonder methode, hoe doe je dat?

Technisch lezen zonder methode, hoe doe je dat?

Bij ons in groep 3/4 neemt het lezen een hele belangrijke plaats in. Pas wanneer de kinderen goed technisch kunnen lezen zijn ze zelfredzaam. Daarnaast is dit een grote voorwaarde voor het begrijpend lezen.

In de klas besteden we dan ook veel aandacht aan het leesonderwijs, maar dit doen we in groep 4 zonder technisch leesmethode. In deze blog leg ik uit hoe dit kan.

Technisch lezen zonder methode, hoe doe je dat?

Leesonderwijs in groep 3/4
In de eerste helft van groep 3 (tot de kerstvakantie) zorgen we met behulp van de methode Lijn 3 ervoor dat alle kinderen de klanken kennen en zoveel mogelijk geautomatiseerd hebben. In de tweede helft van het jaar en in groep 4 zetten we in op vloeiend lezen.

In groep 3 werken zonder leesmethode? Dat kan! Marianne schreef hier een aantal blogs over.

De meeste scholen gebruiken voor het technisch lezen een methode waarbij de kinderen moeten race-lezen. Ook op internet staan allerlei woordenlijsten. Scholen gebruiken dit omdat ze de DMT omhoog willen schroeven.

Maar uit verschillende onderzoeken blijkt dat dit helemaal niet werkt. Natuurlijk kunnen de kinderen de geoefende woorden uiteindelijk sneller lezen, maar dit heeft geen effect op ongeoefende woorden, zoals de woorden tijdens de DMT.

Het kost onnodig veel tijd, het is saai en het levert te weinig op voor de leesontwikkeling. Daarom zetten wij in de klas in op tekst lezen, dit heeft namelijk wel effect.

Lezen met teksten
In de klas werken wij met leuke en aansprekende thema’s. De teksten die ik uitkies sluiten altijd aan bij de thema’s. Ze gaan bijvoorbeeld over piraten, de noordpool, Koningsdag en kunst. De kinderen ontvangen een nieuwe weektekst altijd met veel enthousiasme; de betrokkenheid is dan ook erg groot.

Elke dag laten we de kinderen ook stillezen, maar juist voor kinderen die E4 nog niet hebben gehaald is het hardop lezen ontzettend belangrijk.

Wat niet werkt is klassikaal een tekst lezen en de leerlingen beurten geven. De kinderen zijn dan niet betrokken bij de tekst. Wij zetten daarom in op koorlezen en duolezen. Hoe doen we dat?

Lees ook: ontwikkelingsgericht taalonderwijs in groep 3/4.Technisch lezen zonder methode, hoe doe je dat?

Onze werkwijze
Op donderdag krijgen de kinderen een nieuwe leestekst. De leestekst is meestal 1 A4 en wordt verzameld in een snelhechter die de kinderen in hun postvakje hebben liggen. Ik begin altijd met het voorlezen van de tekst. De kinderen lezen of luisteren mee.

Tijdens het voorlezen stop ik regelmatig om een vraag te stellen over de tekst, iets te verduidelijken of een woord uit te leggen.

De kinderen mogen mij ook onderbreken wanneer ze een woord niet begrijpen. Na het voorlezen praten we altijd nog zo’n 10 minuten door over de tekst. Eigen ervaringen worden gedeeld, soms laat ik een kort filmpje zien en bijzonderheden worden besproken.

Nadat de hele tekst duidelijk is lezen we de tekst in koor voor. Tenslotte gaan de kinderen in vaste tweetallen uiteen (ze mogen door de hele school zitten) en gaan de tekst in tweetallen lezen. De kinderen lezen de tekst twee keer (om de beurt een regel).

De volgende twee dagen lezen we de leestekst ook klassikaal en in duo’s. Op dinsdag en woensdag wordt de tekst alleen nog in duo’s gelezen. Op woensdag laat ik ook wel eens wat kinderen bij mij de tekst voorlezen om de vordering in de gaten te houden.

Sommige kinderen vinden het heel leuk om ook thuis de tekst te oefenen, deze geef ik dan mee.

Lees ook: opdrachten voor sterke lezers in groep 3. 

Hoe kom je aan geschikte leesteksten?
Aangezien wij niet gebruik maken van een methode verzorg ik zelf de leesteksten. Dit heeft natuurlijk voordelen. Een nadeel van methode-teksten is dat ze niet passen binnen het klassenthema en vaak verarmd taalgebruik bevatten.

Ze zijn meestal gebonden aan een AVI-niveau en er moeten specifieke woorden in de tekst terugkomen.

Door als leerkracht zelf teksten te zoeken kan je dit voorkomen. Het enige nadeel is dat het extra tijd kost. Ik heb al best wat ervaring met het schrijven van teksten en ben er nu zo’n kwartier mee bezig.

Ik bedenk bijna nooit de teksten zelf. De strekking haal ik altijd uit informatieboeken; uiteraard maak ik er zelf een logisch verhaal van. Het liefst gebruik ik een informatie- of leesboek waar ik meerdere leesteksten uit kan halen. De kinderen vinden het ook fijn als er een vervolg komt.

Voor groep 4 gebruikte ik bijvoorbeeld bij het thema Noordpool het informatieboek ‘Help, mijn iglo smelt‘. In dit boek gaat het over de tienjarige Jemery die vertelt over het dagelijkse leven op de Noordpool en wat de gevolgen zijn van de klimaatopwarming voor zijn omgeving.

Een onderwerp dat je misschien normaal niet zo snel met groep 4 zal bespreken. Het leuke is dat ik hier zo’n zes teksten uit heb gehaald en dat de kinderen het er zelfs nu nog over hebben.

Ook gebruik ik de boeken van Kijkdoos (hier kan je gemiddeld twee teksten uit halen) en Wille Wete. Meestal ga ik naar de bibliotheek voor een goed en geschikt informatieboek.Technisch lezen zonder methode, hoe doe je dat?

Zijn de teksten dan niet veel te moeilijk? Aangezien de woorden al bekend zijn vanuit het thema gaat dit vaak prima. Juist door het herhaald lezen oefenen de kinderen de moeilijke woorden wel een stuk of 10 keer. Op een gegeven moment kennen de kinderen ook hele stukken uit hun hoofd.

Voor groep 3 let ik er wel op dat het niveau rond E3 ligt. Dit jaar heb ik de bekende wereldoriëntatie boekjes van Arend van Dam gebruikt, maar ook de leesboeken van juf Fiep zijn super leuk. De verhalen kort ik dan vaak wel wat in.

Hieronder wat voorbeelden:

Groep 3
Koningsdag (gebaseerd op Kijkdoos)
De schat van de zeeboef

Groep 4
Koningsdag (gebaseerd op Kijkdoos)
Piraten (gebaseerd op Wille Wete Piraten)

Het resultaat
Ik vind het echt een ontzettend effectieve manier van leesonderwijs. De kinderen genieten van de teksten en leren echt heel veel over een onderwerp.

Naast het technisch lezen werken we zo aan wereldoriëntatie, woordenschat, mondelinge taalontwikkeling en samenwerken. Het voordeel is dat we alle teksten over twee jaar opnieuw kunnen gebruiken.

Ook kan je heel gemakkelijk differentiëren. Op dit moment laat ik drie kinderen van groep 3 meedoen met groep 4, omdat zij al lezen op M4/E4.

Het werkt echt; tijdens de AVI-afname in januari las 75% van de groep 4 kinderen zelfs al E4 of hoger (gemiddeld E5), terwijl ze nog maar M4 hoefden te halen.

Ik ben benieuwd hoe jullie leesonderwijs in groep 3/4 eruit ziet. Laat het weten in een reactie hieronder.

BewarenBewaren

BewarenBewarenBewarenBewaren

BewarenBewaren

Auteur:

Linda Willemsen is het gezicht achter klasvanjuflinda.nl en zet zich in voor spelenderwijs ontdekken en leren. Ze werkt drie dagen per week in groep 3/4 op een basisschool in Veenendaal. Daarnaast houdt ze zich bezig met auteurswerk en heeft ze de Master SEN richting gedragsspecialist afgerond.

3 gedachten over “Technisch lezen zonder methode, hoe doe je dat?

  1. Nicole schreef:

    Interessant stuk. De teksten van Nieuwsbegrip lijken me hier ook goed voor te gebruiken. Eigenlijk lijkt het wel een beetje op Ralfi-lezen…toch?
    Wat doe je met grote leesverschillen in de groep? Ik heb in mijn groep 4 kinderen die M3 pas beheersen, maar ook een grote groep die al E5 of hoger lezen (zelfs 1 op M7). Heb je dan verschillende niveaus aan teksten of toch iedereen hetzelfde?
    Ik laat de kinderen die nu E5 of hoger lezen na instructie en interactie van de leesles (we gebruiken Timboektoe) zelf aan de slag gaan met informatieboekjes.

  2. Cindy De Borger schreef:

    Dag Linda,

    Ik vond het heel fijn om je post te lezen. Onze school werkt sinds 4 jaar ook zonder methode en we hebben de voorbije twee jaar hard geïnvesteerd in het aanschaffen van informatieve boeken voor de onderbouw. Ondertussen hebben we de hele collectie Willewete in onze schoolbieb en we hebben ook een aantal infoboeken van `Corona ` aangeschaft, voornamelijk over dieren. Wij werken eveneens thematisch en het valt me op dat kinderen vaak geen moeite hebben om boven hun behaalde AVI-niveau te lezen bij teksten die horen bij het thema of die aansluiten bij hun ervaringswereld. Toch vind ik het vaak nog een zoektocht om aantrekkelijke maar vooral taalrijke teksten te vinden voor groep 3-4. Ik heb dan ook zeker vraag naar meer tips voor aantrekkelijk leesmateriaal voor beginners!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *