Wat hebben jongens nodig om tot leren te komen?

Wat hebben jongens nodig om tot leren te komen?

Wat maakt het dat jongens meer aanwezig zijn en vaak drukkere spelletjes willen doen dan meisjes? Is het een kwestie van opvoeding, hormonen of komt het door de invloed van vriendjes? Bovenstaande is allemaal van invloed, maar ook in het brein is een verschil van ontwikkeling aanwezig. Jongens en meisjes verschillen van elkaar en hebben dus ook andere behoeften. Wat hebben jongens nodig om tot leren te komen? In deze blog wil ik je er graag meer over vertellen.

Verschillen in het brein
De ontwikkeling in het brein verloopt bij jongens anders dan bij meisjes. Dit heeft invloed op allerlei gebieden. Over de invloed op de cognitieve ontwikkeling heb ik al eerder een blog geschreven. Diverse wetenschappers pleiten om hier in de leeromgeving rekening mee te houden. Het lijkt dat het huidige onderwijs beter past bij meisjes dan bij jongens. Hoog tijd om hier verandering in te brengen!

In het boek ‘Kinderkoppie‘ noemt Betsy van der Grift vijf elementen om rekening mee te houden.

Jongens hebben meer beweging nodig. 
Meisjes worden vaak liever gevonden, omdat zij rustiger zijn dan jongens. We associëren de bewegingsdrang van jongens vaak met probleemgedrag, terwijl dit een neurologische oorzaak heeft. Jongens bewegen graag en kunnen dit eigenlijk niet tegenhouden. Deze beweging hebben ze ook nodig om tot leren te komen.

Je kunt hieraan tegemoet komen door tussen de lessen door gebruik te maken van bewegingsspelletjes. Maar je kunt ook de lessen anders inrichten, gebruik bijvoorbeeld meer coöperatieve werkvormen en houd de instructie zo goed mogelijk. Zet ook spelletjes in om de kinderen de lesstof te laten inoefenen, dit hoeven echt niet alleen werkbladen te zijn.

Je kunt ook een bal gebruiken om bijvoorbeeld sommen of letters te automatiseren. Stel een vraag en gooi een bal naar de leerling. De leerling vangt de bal, zegt het antwoord en gooit de bal weer terug. De kinderen zijn op deze manier veel intensiever betrokken bij de les.

Wat hebben jongens nodig om tot leren te komen?

Jongens leren vanuit een ruimtelijke en visuele oriëntatie.
Jongens kunnen beter leren als ze de dingen voor zich kunnen zien. Ik herken dit heel erg bij een jongen uit mijn groep. Hij heeft veel fantasie, maar als hij een verhaal moet schrijven komt hij niet tot schrijven. Het helpt hem om een paar plaatjes of foto’s te bekijken, hierdoor wordt zijn verbeelding geprikkeld en kan hij tot schrijven komen.

Ook filmpjes en ‘echte’ ervaringen (denk ook aan bijvoorbeeld rollenspel of excursies) kunnen helpen om jongens tot leren te krijgen.

Jongens zijn gefocust op voorwerpen.
Jongens kunnen heel geboeid zijn door het ontwerp van een voorwerp. Bij meisjes gaat het meer om de functie, maar jongens willen het ontdekken. Kan het uit elkaar? Hoe beweegt het? Opvoeders gebruiken speelgoed vaak op de ‘meisjes-manier’. Speelgoed wordt aangeschaft om te spelen en niet om kapot te maken.

Je kunt jongens tegemoet komen door in de klas of op de gang een sloophoek te maken. Verzamel via ouders of de kringloop oude apparaten en leg allerlei gereedschap neer. Denk aan tangetjes om snoeren los te knippen en verschillende soorten schroevendraaiers. Door van te voren een goede instructie te geven zullen ze er  voorzichtig mee omgaan.

Natuurlijk is het wel belangrijk om een oogje in het zeil te houden en de apparaten zo veilig mogelijk te maken. Haal de snoeren er bijvoorbeeld af, zodat ze deze niet meer in het stopcontact kunnen steken. Op Pinterest vind je allerlei mooie ideeën om inspiratie op te doen en op de website Techniek in de klas vind je tips waar je bij het oprichten van een sloophoek aan moet denken.

Wat hebben jongens nodig om tot leren te komen?

Jongens hebben eerder een impuls tot vechten of vluchten als reactie op een dreiging. 
Misschien herken je wel dat jongens veel vaker ruzie met hun handen maken. Dit is een primaire reactie, ze hebben moeite om andere manieren hiervoor in de plaats te zetten. Wanneer je jongens hiervoor straft zullen ze dit dan ook niet altijd begrijpen.

Uit een onderzoek blijkt dat jongens continu bezig zijn met de pikorde. Ze willen weten wie de baas is, wie het sterkste is of wie het verst kan plassen. Wanneer dit duidelijk is kan de rust weer terugkeren. Ze zullen zich goed neerleggen bij de ‘pikorde’ die vast is komen te staan en zullen zich hier ook naar gaan gedragen. Komt er een nieuwe jongen in de klas dan zal opnieuw om de ‘pikorde’ worden gestreden. Jongens moet je de kans geven om hun ruzies ‘uit te vechten’. Laat ze bijvoorbeeld buiten of in de gymzaal stoeien. De taak van de leerkracht is om te bewaken dat de grenzen van veiligheid niet overschreven worden.

De uitdaging hierin in om kinderen te begeleiden in het ervaren van grenzen, leren signaleren en leren respecteren. Wanneer je als leerkracht zelf steeds de grenzen aangeeft zullen de kinderen dit advies vaak negeren. De drang om een pikorde te maken is namelijk sterker. Je kunt jongens leren dat kracht niet de enige manier van overwicht is; intelligentie en empathie kunnen ook van grote invloed zijn. Laat daarom ook de talenten van ‘zwakkere’ jongens zien, bedenk bijvoorbeeld eens een competitie waarbij kennis een rol speelt.

Lees ook het artikel: Een jongen is geen meisje van Martine Delfos.

Jongens zijn minder goed in taal
Meisjes kunnen eerder woordjes zeggen en lezen in hun leven meer boeken dan jongens. In ons onderwijs kan dit best lastig zijn voor jongens. Ons onderwijs is namelijk erg talig ingericht, terwijl ze veel meer baat hebben bij experimenteren. Doordat er meer vrouwen in het onderwijs zitten is ons onderwijs nog taliger geworden. Dit betekent voor jongens dat zij hun manier van leren (doeners) niet makkelijk kunnen uitvoeren. Ze leren en presteren hierdoor minder goed dan dat ze zouden kunnen!

Een leuke manier om lesstof te automatiseren is het gebruik van een spel (met meerkeuzevragen). Jongens houden van een competitie en zullen deze uitdaging graag aangaan. Ik probeer dit dan ook regelmatig in mijn klas te gebruiken en heb hier ontzettend goede ervaringen mee. Ik gebruik het bij rekenen, spelling en taal. Probeer vooral de nadruk te leggen op de succeservaringen en niet zozeer om wie het spel wint. Denk maar aan computerspelletjes, de uitdaging is dan om zoveel mogelijk rondes te doorlopen. Ik stel bijvoorbeeld 15 vragen en voor elke vraag die goed wordt beantwoord kan er een punt worden gescoord. Bij 10 punten heb je een ronde gehaald. Geef de jongens ook de kans om het opnieuw te proberen en om met elkaar te overleggen.

Ik hoop dat je wat aan deze tips hebt gehad en ik ben ontzettend benieuwd of je het onderwijs nu anders gaat inrichten. Of hield je al goed rekening met de leerstijl van jongens?

Kinderkoppie
Auteur: Betsy van de Gruft
Uitgeverij: SWP
Prijs: €16,90

Klik hier om voor meer informatie of om het boek te bestellen. 

Auteur:

Linda Willemsen is het gezicht achter klasvanjuflinda.nl en zet zich in voor spelenderwijs ontdekken en leren. Ze werkt drie dagen per week in groep 3/4 op een kleine basisschool in Veenendaal. Daarnaast houdt ze zich bezig met auteurswerk en volgt ze de opleiding Master SEN richting gedragsspecialist.

2 gedachtes over “Wat hebben jongens nodig om tot leren te komen?

  1. Sandra zegt:

    Leuk om te lezen Linda. Heb jij een voorbeeld van een meerkeuzespel bij rekenen, spelling of taal? Ik heb hier niet echt een beeld bij :)

    Groet, Sandra

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *